Page 115 - İlim ve Hilm Kenti İskilip
P. 115
T.C. İSKİLİP KAYMAKAMLIĞI
F- İSKİLİP TARİHİNDE KİŞİLER
1- İskilipli Tarihi Şahsiyetler
Ebussuud Efendi (Mevlana Hace Çelebi)
‘’Sen Ebussuud’un Torunu musun? Direklibel (Bağözü mevki) de mescit/cami,
’’düzgün ve dürüst insanlar için kurulan mektep, köprü, çeşmeler imar ettiğini
bu cümle onu özetler. Kendinden önceki bunlara gelir getirmesi için İskilip’te Han,
ve sonraki soyu dürüstlük sembolleridir. Bezezistan ve Boyahane yaptırdığı gibi bir
Asıl adı Muhammed/Ahmed. Aile lakapları çok gayrimenkulünü vakfa bağışladığını
ise ‘İmadüddin’. Babası Şeyh Muhiddin görüyoruz. Kurduğu vakfın kardeşi
Yavsi, annesi Sultan Hatun, vakfiyesinde Ebunnasır’ın uhdesinde olduğu yazılıdır.
1490 yılında İskilip’te doğduğu belirtilir. İstanbul’daki Süleymaniye camisinin
Ayrıca öğrencisi olan Beyan-i Mustafa temelini Kanuni, Ebussuud Efendiye
bin Çarullah, (Ö .1597) onun İskilip’li attırmıştır. Sağlığında yazdığı el yazması
olduğunu “Tezkiretü” Şuara isimli eserinde eserlerin 9 tanesi İskilip Halk, 22 tanesi
yazar. İlk öğrenimini babasından aldıktan Çorum Hasan Paşa ve 16 tanesi Amasya
sonra Ali Kuşçudan, İbn-i Kemalden ve Belediye Halk kütüphanesindedir. Ayrıca
Müeyyedzade Abdurrahman’dan öğrenim diğer kütüphaneler de de eserleri vardır.
gördü . Bunun kızı ile de evlendi. Tefsir,
Fıkıh bilgini olduğu gibi aynı zamanda Çocukları : Mehmet Çelebi, Mustafa
şairdir. Osmanlı İmparatorluğuna 1545’den Çelebi, Ahmet Çelebi, Mahbub/Mahmud
ölene (1574 ) kadar 29 yıl Şeyhülislamlık Çelebi, Hadice, Kerime, Rahime/ Halime.
yapmıştır. Şeyhülislamlığı sırasında Ebussuud Efendinin son erkek soyu
dünyevi işleri düzenleyen örf-i kanunları İsazade/Yahyazade de denilen Seyyid
şeriatla bağdaştırmayı gerçekleştirdi. Mehmet Sadettin Efendinin İstanbul
Toplumsal düzeni bozacak bazı akımlara da 1866’da ölümü ile son bulmuştur.
karşı sert önlemler aldı. Ayrıca Türk Ancak bunun kızı Ayşe Sıdıka hanımla
lalesinin Avrupa’da tanınmasına büyük soy devam etmiş ve Ebussuudoğlu
katkıda bulundu. Sağlığında hicri 977 / soyadını almışlardır. Günümüze kadar
Miladi 1568 tarihli vakfiyesinde İskilip’te ulaşmıştır.
ve atalarının ilk yerleştiği yer olan İmad/
115

