Page 111 - İlim ve Hilm Kenti İskilip

T.C. İSKİLİP KAYMAKAMLIĞI

Cehri (Altın Ağacı - Boyacı Dikeni)

19. Yüzyılda İskilip Cehrisi birikimi Çorum’dan önce İskilip’te Ziraat
kalitesinden dolayı Avrupa’da yünlü Bankası’nın açılmasına neden olmuştur.

kumaş boyamacılığında çok aranılan bir Yüzyılın 2. yarısında Avrupa’da sentetik
hammaddedir. Gayrimüslim tüccarların boyanın bulunması ve yaygınlaşması
topladığı bu ürün Samsun limanından cehri ticaretini olumsuz etkilemiştir. Hatta
İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelere İstanbul ve İzmir’de yabancılar sentetik
ihraç edilirdi. Gelirinin yüksek olması boya fabrikaları açmışlardır. Bu durum
nedeniyle devlet cehri yetiştiriciliğini karşısında padişah 2.Abdulhamid 1888’de
teşvik ederdi; Örneğin 1872 yılında 3000, sentetik boya kullanımını yasaklamış ama

1873’de 15000 ve 1875’te 19000 aşılı cehri İngilterenin baskısına fazla direnemeyerek
fidanı göndererek halka dağıttırmıştır. daha sonra vazgeçmiştir. İskilip halkıda
Üçüncü yılında ağaçtan ortalama 3-4 önemli bir gelir kaynağını yavaş yavaş
kilo meyve toplanırdı, onun için halk bu kaybetmeye başlamıştır.
ağaca “Altın Ağacı” derdi. Bu sermaye

Osmanlı Arşiv Belgelerinde “İskilip kazası cehrisinden kıyyesi
İskilip Cehrisi üzerinden gümrük resmi (vergi) alınmakta
“Sultan Ahmed vakfından yenikapı ve ise de mezkur cehrinin kıymeti düşmüş

Fazıl Paşa Sarayındaki ve Sultan Mustafa olduğundan rayiç kıymetine göre bilhesap
vakfından Üsküdar’da Ayazma’daki gümrük resmi alınması hakkında Meclis-i
Basmacı esnafına luzümlu olan senevi Ahkam-ı adliyece karar verildiği”
30000 Kiyye (Okka) boyanın (cehri) Yıl :1846

Çorum, İskilip ve havalisindeki kazalardan “Çorum, İskilip ve Osmancık kazaları
mübayası hakkında” Yıl:1805 cehri aşarının ihalesi” Yıl:1847

Salep

İlçenin 1000 metreden yüksek getirilen 200-300 kilo kuru salep elde

kesimlerinde yabani orkidenin yumrulu edilir. Kahramanmaraş dondurmasının
köklerinin sökülmesiyle elde edilen bir en önemli hammaddesi İskilip Salebidir.
üründür. Mevsim uygun olursa 2000 Ayrıca kış mevsiminde içecek, bazı
kilo civarında yaş salep, sütte 10 dakika hastalıklarda da ilaç olarak tüketimi yapılır.
kaynatılıp kurutularakta, toz haline

111