Page 114 - İlim ve Hilm Kenti İskilip

İlim ve Hilm Kenti İSKİLİP

F- İSKİLİP TARİHİNDE KİŞİLER

1- İskilipli Tarihi Şahsiyetler

Şeyh Muhiddin Mevlana Muhammed/Yavsu

Dip dedesi 1300 yılında Amasya da vefat terk ediyorlar. Kısa bir süre Akkoyunlu Uzun
eden Necibüddin Musa el Ahlati’dir. Bugünkü Hasan’ın yanında kaldıktan sonra Fatih
Bitlis’te kurulu Ahlat Şahlar Beyliğinde yaşarken tarafından İstanbul’a yerleştirilirler. Şeyh
daha sonra buradan ayrılarak Amasya’ya Yavsi’nin müderris olan babası Mustafa

gelmiş ve burada yaklaşık 1300 yılında vefat kendisini tasavvufa (zeyniye şeyhi) verdiğinden
etmiştir. Aile’nin Amasya da kalan koluna 15 daha sonra İskilip yakınlarındaki Direklibel
yüzyıl ve sonrası burada yaşayan Müeyyeddin kasabasına gelerek yerleşiyor. Onun için

isimli Dededen dolayı “Müeyyedzadeler”, Yavsi’nin isminin sonunda İmadi nisbeti vardır.
İskilip yakınındaki Direkli Bel kasabasına gelip Doğru, direk, amud ya da “”Direklili” anlamında.
yerleşenlere de İmadeddin isimli dededen Yavsi, Bayramiye Tarikatı Şeyhidir. Yaşadığı
dolayı “İmadzadeler” lakapları verilmiştir. dönemde birçok kerametler gösterdiği çeşitli
Daha sonra Yavsuzadeler, Ebussuudzadeler, kaynaklarda rivayet edilir. Padişah 2.Bayezid,

Efendizadeler ve 18. yüzyılda Ebussuudzade Hicri 988 Miladi 1483‘te Şeyh Muhiddin
Yahya Sadedin Çelebinin Bosnevi İsmail Mevlana Muhammed bin Mustafa bin İmad
Efendiye damat olmasıyla bunlara “İsa zadeler” adına İskilip’te vakıf kurdurmuştur. Daha sonra

yada “Yahya zadeler” denmeye başlanmıştır. Şeyh Yavsi 1500 yılında kendi adına 2. vakfı
Emir Timur 1402 Ankara savaşından birkaç yıl kurmuştur. Bilinen dört eseri günümüze kadar
sonra (1404) ülkesine dönerken Anadolu’daki gelmiştir.
(İskilip civarında da yoğun Tatar nüfus var)
Kara Tatarları beraberinde götürürken “Boz Çocukları : Ebussuud, Ebunnasır/

Ulus” Türkmenlerinden de bir kısmını da Nasıreddin, Abdünnebi, Abdülfettah, Şeyh
götürmüştür. Acaba Şeyh Yavsi’nin dedesi Mehmet, Rukuye, Fatıma, Ayşe. Çocukları
Muhammed, Timur’la beraber Semerkand’a içerisinde en meşhur olanı Osmanlıya 29 yıl

mı gitti.? Çünkü, Timur’un oğlu Şahruh’la, Şeyhülislamlık yapan Ebussuud Efendi’dir.
torunu Uluğbey’in doğancı başı olarak burada Diğer oğlu Ebunnasır/Nasıreddin da bir süre
karşımıza çıkıyor. Daha sonra Uluğbey’in İstanbul’da babasının Tekkesinde Şeyhlik
oğlu tarafından öldürülmesi üzerine burayı yapmıştır.

114