Page 118 - İlim ve Hilm Kenti İskilip
P. 118
İlim ve Hilm Kenti İSKİLİP
Veli Bin Yusuf Yeğan İmadi Tasavvufla ilgilenmiş Nakşibendi tarikatının
İskilip’te doğmuş, pervadi/prevadi‘de Halidi’ye kolundandır. Ka’b bin Züheyr’in ünlü
1589 veya 1595 vefat etmiştir. Riyazi ‘’Kasde-i Bürde’sine’’ şerh yazmıştır. Arapçası
Tezkeresinde İskilibi, “İmadzade Veli Yegan çok kuvvetli olduğu için bunu başarmıştır.
(kadı) Çelebi Manisa Müftüsü Köşe bozandan Bu yöreye yani İskilip’e yerleştikten sonra
mülazamatla kam reva olmuştur” der. Kafzade “Bazı öğrenciler benden Ka’b’ın Kâinatın
İmadzade / İmadi mahlasından dolayı Efendisini öven Kaside-i Bürde’sini okutmamı
Ebussuud Efendi ile akrabadır der. Ebussuud istediler. Ne cümlesini çözecek bir şerh, ne
efendiye bir süre fetva kâtipliği yapmıştır. Daha de üslubundaki nükteleri açacak bir yazı
sonra fetvaları toplayarak mecmua haline bulabildim, derken lüğat yardımıyla kasidenin
getirmiştir. Bazı eserlerin kenarlarına düştüğü bazı pürüzlü cümle yapıları altında yatan
notlarla talikat/kişisel görüşlerini belirtmiştir. mana esrarı çözmeye, anlamı zedeleyen bazı
Tuna eyaletinin Prevadi / Pervadi kasabası düşünceleri tamamlamaya yönelik bir şerhi
kadısı iken ölmüştür. Ayrıca hattat ve şairdir. temize çekip İskilip Müftüsü Hilmi Efendiye
Tasavvufla ilgilenmiştir. İran’ın “Kum” Maraşi sundum.” Aynı zamanda yaşadığı yüzyılın bir
Necef kütüphanesinde ‘’Lüğat-ı İmadzade’’ değerlendirmesini de yaparak ’’İlme itibar
kayıtlı Osmanlıca/Türkçe sözlüğü vardır. kalmadı, ilim adamına da. İleriyi gören yok!
İlim unutuldu…‘’ Ancak İskilip müftüsünün
Yusuf bin Osman El- İskilib-i kendisine sahip çıktığını da vurgular. Bilinen
(el Halimi mahlası) dört eseri var. Hatta birisi Bosna-Hersek’te Gazi
İskilip’te doğar ama tarihi bilinmiyor. Hüsrev Begova-Sarayova kütüphanesindedir.
İstanbul’da 1785 yılında ölür. El Halimi Bilinen tek çocuğu Arapzade Muhammed Nuri
mahlasıdır. İskilip’ten İstanbul’a gider oraya ‘dir.
yerleşir. Bağdat’lı İsmail Paşa, Şeyh Yusuf bin
Osman’ı İskilipli vaiz; Anadolu- İskilipli Hanefi Arapzade Muhammed Nuri
mantıkçı diye tanıtırken Süleymaniye camisin İskilip’te 1752’de doğmuş, 1820’den sonra
de vaiz olduğunu ve “El- Mevhübetül İlahiyye” burada vefat etmiştir. Caca Bey medresesinde
adıyla bir tefsir yazdığını belirtir. Başka eserleri Müderrislik ve İskilip Müftülüğü görevlerinde
de vardır. bulunmuştur. Hattat ve müelliftir. Tasavvufla
ilgilenmiş Nakşi/Halidiyye kolundandır.
Arapzade Muhammed Bin Ömer Arapçadaki istiare sanatını anlatan “risale”
el Hanefi el İskilib Çorum Hasan Paşa Kütüphanesi yazmalar
Soyu Peygamber Efendimizin vahiy katibi bölümündedir. Çorum Müftülerinden
ve sahabe Zeyd bin Sabit’e uzanır. Babası fetva Müftüzade Ahmet Fevzi, el Eminiyye adlı
emini Arapzade Ömer doğum tarihi ? ölüm tarihi risale üzerine şu notu düşmüştür. “İskilip’li
1798’den sonra. İstanbul’dan, İskilip Caca Bey Muhammed / Mehmet Hoca Efendi, Allah
Medresesine Fıkıh ve Hadis Müderrisi olarak selamet versin kendi çağının yegânesi idi. ‘’
gelmiştir. Aynı zamanda şair, hattat ve yazardır. Bilinen tek oğlu Muhammed Emin.
118

