Page 5 - İlim ve Hilm Kenti İskilip

T.C. İSKİLİP KAYMAKAMLIĞI

SUNUŞ

İlim ve Hilm Beldesi İskilip

Anadolu, bir medeniyetler manzumesidir. Ev sahipliği yaptığı her kültürden numunelik de
olsa mutlaka bir iz taşımaktadır. Bu kültürel mirasın yanında, bazı kaynaklara göre cennetin sınırlarını
tanımlamak için kullanılan Fırat, Dicle, Ganj, Nil, Aras, Kızılırmak gibi nehirlerin büyük çoğunluğu da
Anadolu’da. Yani insan eliyle meydana getirilen paha biçilmez ziynetlerin yanında, Allah’ın lütfu, doğanın
hediyeleri bakımından da zengin bir coğrafya… Bu coğrafyanın özeti diyebileceğimiz bir mekânda kurulu
İskilip. Hem Nil’in, Aras’ın bir nehir olmasının ötesinde bir kültürün adı olmalarına öykünen Kızılırmak
havzası içinde hem de birçok Anadolu medeniyetini misafir etmiş bir Kent.
Adını Eski Yunanda sağlık tanrısına dayandıran kaynaklar olmakla birlikte, rivayetlerin ötesinde
Hititler, Paflagonlar, Galatlar, Romalılar, Danişmendler, Anadolu Selçukluları ve nihayetinde Osmanlı’ya
ait izlerin ipuçları hala mevcut İskilip’te. Kronolojiye uygun sıraladığımızda İskilip Kalesi, kral mezarları,
Roma mil taşları, Ulu Camii, Evlik, Şeyh Yavsi Camii, Kekeç tuzlası, arastalar, hamamlar, Ebussuud’un
hatırası laleler, çeşmeler, Kütüphane, Atıf Hoca külliyesi, el sanatları kültürü, Bedri Rahmi Eyüboğlu
müzesi tek solukta gezilecek ve zamanlarının ruhunu hissettirecek etkide ve ihtişamda. Hele Osmanlı
dönemi hâlâ canlı canlı yaşamaktadır İskilip’te. Öyle ki; Osmanlı tarihinde padişahları bir kenara bırakıp
üç önemli şahsiyet sayalım dense, bu üçlüden ikisi İskilip’in izini taşımaktadır: Akşemseddin Hazretleri
ve Ebussuud Hazretleri… Akşemseddin Hazretlerinin yaptırdığı cami hâlâ Evlik köyünde ibadete açık
haldedir. Ebussuud Hazretlerinin babası ve annesinin kabirleri ise Şeyh Yavsi Külliyesinde yer almaktadır.
Bir kısmı restore edilmiş konakların, ahşap evlerin arasında, yaşayan “kapılar”ın önünde kendinizi tarihte
yolculuk yapıyormuş hissiyatında bulabilirsiniz.
Sadece tarihi değerleri ile değil, doğasının cömertliği ile de büyüler insanı İskilip. Kızılırmak
gastronomi yolunun en müstesna durakları İskilip sınırları içerisindedir. Yaylaları, çam ormanları, su
kaynakları, yürüyüş sporu için eşsiz güzergâhlardır.
Başta İskilip dolması olmak üzere kendine has yemek kültürü, gelenek görenekleri; cevizi, elması,
çatalkara üzümü, karadutu, kirazı, çileği gibi flora zenginliği... Bu zenginlikleri sebebiyledir ki sadece 15
gün zaman geçirdiği İskilip’i unutamamış Bedri Rahmi Eyüboğlu, ağabeyine İskilip’i anlatırken “İskilip’e
derhal vurulmamaya imkân yok” cümlesini kurmuş ve en ünlü eserini burada kaleme almıştır.
El sanatları ve insanının zanaata yatkınlığı bir başka değeridir İskilip’in. Arastalarında gezerken
el emeğine, göz nuruna şahitlik edersiniz her bir adımınızda. İşte bu özellikleridir tarih boyunca İskilip’i
bir ticaret merkezi, kültür merkezi ve sanat merkezi yapan.
Belki de en güzel tanımlamayı Evliya Çelebi yapmıştır ünlü Seyahatname’sinde İskilip’e dair; “Bir
ilim ve hilm beldesidir İskilip” diyerek.
Bu hususiyetler yöneltti bu kitabı hazırlamaya bizi. Tarihe not düşme sorumluluğumuzu yerine
getirdik biz de. Kitabın hazırlanmasında emeği geçenlere başta Nurettin Tanay hocam olmak üzere
şükranlarımı sunuyorum. Şimdi İskilip sizleri bekliyor…

Şuayib GÜRSOY
İskilip Kaymakamı
5